बेबाक · Editorial
Capital Is Flowing In. Does It Reach The Last Village?पूंजी का प्रवाह जारी है, लेकिन क्या यह अंतिम गांव तक पहुंच रही है?মূলধন আসছে। তা কি পৌঁছচ্ছে প্রান্তিক গ্রামে?भांडवल येत आहे. पण ते शेवटच्या गावापर्यंत पोहोचते का?పెట్టుబడులు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. కానీ, అవి ఆఖరి గ్రామానికి చేరుతున్నాయా?મૂડી તો આવી રહી છે, પરંતુ શું તે છેવાડાના ગામ સુધી પહોંચે છે?
Large PLI investment and exports coexist with a village that has waited fifty years for a road; growth earns legitimacy only at the bottom.विशाल पीएलआई निवेश और निर्यात के साथ एक ऐसा गांव भी मौजूद है जिसने सड़क के लिए पचास साल प्रतीक्षा की है; विकास अपनी वैधता केवल सबसे निचले स्तर पर ही अर्जित करता है।বিপুল পিএলআই বিনিয়োগ ও রপ্তানির সঙ্গে সহাবস্থান করছে এমন এক গ্রাম, যা একটি রাস্তার জন্য পঞ্চাশ বছর ধরে অপেক্ষায়; প্রবৃদ্ধির প্রকৃত বৈধতা অর্জিত হয় সমাজের একেবারে তৃণমূল স্তরেই।पीएलआयअंतर्गत मोठी गुंतवणूक आणि निर्यातीसोबतच एका गावाची रस्त्यासाठीची पन्नास वर्षांची प्रतीक्षाही अस्तित्वात आहे; तळागाळातील लोकांपर्यंत पोहोचूनच विकासाला खरी मान्यता मिळते.భారీ పీఎల్ఐ పెట్టుబడులు, ఎగుమతులు ఒకవైపు ఉంటే, యాభై ఏళ్లుగా కనీస రహదారి కోసం ఎదురుచూస్తున్న గ్రామం మరోవైపు ఉంది; అట్టడుగు స్థాయికి చేరినప్పుడే అభివృద్ధికి సార్థకత.મોટા પાયે પીએલઆઈ રોકાણ અને નિકાસની સમાંતર એક એવું ગામ પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેણે રસ્તા માટે પચાસ વર્ષ સુધી રાહ જોઈ છે; વિકાસની વાસ્તવિક સાર્થકતા છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચવામાં જ છે.
The headline numbersप्रमुख आंकड़ेশীর্ষ শিরোনামের পরিসংখ্যানठळक आकडेवारीముఖ్యాంశాల గణాంకాలుમુખ્ય આંકડાઓ
India has reason to take this investment moment seriously. The government reports that Production Linked Incentive schemes have drawn more than ₹2.40 lakh crore in investment and generated over 14.15 lakh jobs since launch, with cumulative exports crossing ₹15.2 lakh crore till March, led by solar modules, pharmaceuticals and automobiles. Private capital echoes the story: Ather Energy raised ₹1,300 crore through a QIP priced at ₹1,202 a share and oversubscribed eight times; Wipro Consumer Care, at ₹10,800 crore in FY26 revenue, is acquiring Philippines-based S Brands; IHCL's quarterly profit rose 21% to ₹358 crore. On the aggregate ledger, investment momentum is real, and it is welcome.
भारत के पास निवेश के इस क्षण को गंभीरता से लेने का कारण है। सरकार की रिपोर्ट है कि उत्पादन आधारित प्रोत्साहन योजनाओं ने अपनी शुरुआत से अब तक ₹2.40 लाख करोड़ से अधिक का निवेश आकर्षित किया है और 14.15 लाख से अधिक नौकरियां पैदा की हैं, जिसमें सौर मॉड्यूल, फार्मास्यूटिकल्स और ऑटोमोबाइल के नेतृत्व में मार्च तक संचयी निर्यात ₹15.2 लाख करोड़ को पार कर गया है। निजी पूंजी भी इसी कहानी को दोहराती है: एथर एनर्जी ने ₹1,202 प्रति शेयर की कीमत वाले क्यूआईपी के माध्यम से ₹1,300 करोड़ जुटाए जो आठ गुना ओवरसब्सक्राइब हुआ; वित्त वर्ष 26 में ₹10,800 करोड़ के राजस्व वाली विप्रो कंज्यूमर केयर, फिलीपींस स्थित एस ब्रांड्स का अधिग्रहण कर रही है; आईएचसीएल का तिमाही लाभ 21% बढ़कर ₹358 करोड़ हो गया। समग्र बहीखाते में, निवेश की गति वास्तविक है, और यह स्वागत योग्य है।
এই বিনিয়োগের মুহূর্তটিকে গুরুত্ব সহকারে দেখার যথেষ্ট কারণ ভারতের রয়েছে। সরকার জানিয়েছে যে প্রোডাকশন লিঙ্কড ইনসেনটিভ (পিএলআই) প্রকল্পগুলি শুরু হওয়ার পর থেকে ২.৪০ লক্ষ কোটি টাকারও বেশি বিনিয়োগ আকর্ষণ করেছে এবং ১৪.১৫ লক্ষেরও বেশি কর্মসংস্থান সৃষ্টি করেছে। মার্চ মাস পর্যন্ত সম্মিলিত রপ্তানি ১৫.২ লক্ষ কোটি টাকা ছাড়িয়ে গিয়েছে, যার নেতৃত্বে রয়েছে সোলার মডিউল, ফার্মাসিউটিক্যালস ও অটোমোবাইল শিল্প। বেসরকারি পুঁজিও একই কথা বলছে: প্রতি শেয়ার ১,২০২ টাকা দরে কিউআইপি-র মাধ্যমে ১,৩০০ কোটি টাকা তুলেছে আথার এনার্জি, যা আট গুণ ওভারসাবস্ক্রাইবড হয়েছে; ২০২৬ অর্থবর্ষে ১০,৮০০ কোটি টাকা রাজস্ব আয়ের লক্ষ্যে থাকা উইপ্রো কনজ্যুমার কেয়ার ফিলিপিন্স-ভিত্তিক এস ব্র্যান্ডস-কে অধিগ্রহণ করছে; আইএইচসিএল-এর ত্রৈমাসিক মুনাফা ২১ শতাংশ বেড়ে ৩৫৮ কোটি টাকা হয়েছে। সামগ্রিক খতিয়ান দেখলে বোঝা যায়, বিনিয়োগের এই গতিবেগ বাস্তব এবং তা অবশ্যই স্বাগত।
भारताने गुंतवणुकीच्या या टप्प्याकडे गांभीर्याने पाहणे स्वाभाविक आहे. सरकारच्या अहवालानुसार, प्रॉडक्शन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (पीएलआय) योजनांनी आतापर्यंत २.४० लाख कोटी रुपयांहून अधिक गुंतवणूक आकर्षित केली असून, १४.१५ लाखांहून अधिक रोजगार निर्माण केले आहेत. तसेच, मार्चपर्यंत एकूण निर्यात १५.२ लाख कोटी रुपयांच्या पार गेली असून, यामध्ये सोलर मॉड्यूल्स, औषधनिर्मिती आणि वाहन उद्योगाची आघाडी आहे. खासगी भांडवलही याचीच पुष्टी करते: इथर एनर्जीने १,२०२ रुपये प्रति शेअर दराने क्यूआयपीद्वारे १,३०० कोटी रुपये उभे केले, ज्याला आठ पट अधिक प्रतिसाद मिळाला; आर्थिक वर्ष २६ मधील १०,८०० कोटी रुपयांचा महसूल असलेली विप्रो कंझ्युमर केअर फिलिपाइन्सस्थित एस ब्रँड्सचे अधिग्रहण करत आहे; आयएचसीएलचा तिमाही नफा २१ टक्क्यांनी वाढून ३५८ कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. एकूणच, गुंतवणुकीची ही गती वास्तविक असून ती स्वागतार्ह आहे.
ఈ పెట్టుబడుల పరంపరను భారతదేశం తీవ్రంగా పరిగణించడానికి బలమైన కారణం ఉంది. ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక (పీఎల్ఐ) పథకాలు ప్రారంభించినప్పటి నుండి ₹2.40 లక్షల కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులను ఆకర్షించాయని, 14.15 లక్షలకు పైగా ఉద్యోగాలను సృష్టించాయని ప్రభుత్వం నివేదించింది. మార్చి నాటికి మొత్తం ఎగుమతులు ₹15.2 లక్షల కోట్లను దాటాయి, ఇందులో సోలార్ మాడ్యూల్స్, ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఆటోమొబైల్స్ రంగాలదే అగ్రస్థానం. ప్రైవేట్ మూలధనం కూడా ఇదే కథను చెబుతోంది: ఏథర్ ఎనర్జీ క్యూఐపీ ద్వారా షేరుకు ₹1,202 చొప్పున ₹1,300 కోట్లను సమీకరించగా, అది ఎనిమిది రెట్లు ఓవర్సబ్స్క్రైబ్ అయింది; ఆర్థిక సంవత్సరం 2026 నాటికి ₹10,800 కోట్ల ఆదాయాన్ని అంచనా వేస్తున్న విప్రో కన్స్యూమర్ కేర్, ఫిలిప్పీన్స్కు చెందిన ఎస్ బ్రాండ్స్ను కొనుగోలు చేస్తోంది; ఐహెచ్సీఎల్ త్రైమాసిక లాభం 21% పెరిగి ₹358 కోట్లకు చేరుకుంది. మొత్తం మీద చూస్తే, పెట్టుబడుల జోరు వాస్తవం, పైగా ఇది స్వాగతించదగిన పరిణామం.
આ રોકાણની ગતિને ગંભીરતાથી લેવા માટે ભારત પાસે પૂરતા કારણો છે. સરકારના અહેવાલ મુજબ, પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (પીએલઆઈ) યોજનાઓએ તેની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં ₹૨.૪૦ લાખ કરોડથી વધુનું રોકાણ આકર્ષ્યું છે અને ૧૪.૧૫ લાખથી વધુ રોજગારીનું નિર્માણ કર્યું છે. સૌર મોડ્યુલ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રના નેતૃત્વમાં, માર્ચ સુધીમાં કુલ નિકાસ ₹૧૫.૨ લાખ કરોડને પાર કરી ગઈ છે. ખાનગી મૂડી પણ આ જ ગાથાનું પુનરાવર્તન કરે છે: એથર એનર્જીએ શેર દીઠ ₹૧,૨૦૨ના ભાવે ક્યુઆઇપી મારફતે ₹૧,૩૦૦ કરોડ એકત્ર કર્યા છે, જે આઠ ગણું છલકાયું હતું; ₹૧૦,૮૦૦ કરોડની નાણાકીય વર્ષ ૨૬ની આવક સાથે વિપ્રો કન્ઝ્યુમર કેર ફિલિપાઇન્સ સ્થિત એસ બ્રાન્ડ્સ હસ્તગત કરી રહી છે; આઇએચસીએલનો ત્રિમાસિક નફો ૨૧% વધીને ₹૩૫૮ કરોડ થયો છે. એકંદર હિસાબ-કિતાબ જોતાં, રોકાણની ગતિ વાસ્તવિક છે, અને તે આવકારદાયક છે.
The other Indiaदूसरा भारतঅন্য ভারতदुसरा भारतమరో భారతదేశంબીજું ભારત
Set that ledger beside Kulapal village in Odisha's Angul district, where around sixty families under Burukuna Gram Panchayat in Kaniha block have struggled for basic road connectivity even after more than five decades of habitation, with residents continuing to risk their lives for want of a basic link. It is not an isolated dissonance. Kerala has earmarked ₹15 crore for road safety within a ₹450-crore Sabarimala development plan, a reminder that even pilgrim corridors need careful public investment. The question any government must ask is not only whether capital is arriving, but whether its benefits reach the household that still lacks a road. Aggregate investment and cumulative export figures can conceal precisely such gaps, and the concealment falls hardest on those with the least.
इस बहीखाते की तुलना ओडिशा के अंगुल जिले के कुलापाल गांव से करें, जहां कनिहा ब्लॉक में बुरुकुना ग्राम पंचायत के तहत लगभग साठ परिवारों ने पांच दशकों से अधिक समय तक निवास करने के बाद भी बुनियादी सड़क संपर्क के लिए संघर्ष किया है, और निवासी एक बुनियादी संपर्क के अभाव में अपनी जान जोखिम में डालना जारी रखे हुए हैं। यह कोई इकलौता विरोधाभास नहीं है। केरल ने ₹450 करोड़ की सबरीमाला विकास योजना के भीतर सड़क सुरक्षा के लिए ₹15 करोड़ निर्धारित किए हैं, जो इस बात की याद दिलाता है कि तीर्थयात्रा गलियारों को भी सावधानीपूर्वक सार्वजनिक निवेश की आवश्यकता होती है। किसी भी सरकार को केवल यह नहीं पूछना चाहिए कि क्या पूंजी आ रही है, बल्कि यह पूछना चाहिए कि क्या इसका लाभ उस परिवार तक पहुंच रहा है जिसके पास अभी भी सड़क नहीं है। कुल निवेश और संचयी निर्यात के आंकड़े ठीक ऐसी ही कमियों को छिपा सकते हैं, और इस छिपाव की सबसे बड़ी मार उन पर पड़ती है जिनके पास सबसे कम है।
এই খতিয়ানটিকে ওড়িশার অনুগুল জেলার কুলাপাল গ্রামের পাশে দাঁড় করানো যাক, যেখানে কানিহা ব্লকের বুরুকুনা গ্রাম পঞ্চায়েতের অধীন প্রায় ষাটটি পরিবার পাঁচ দশকেরও বেশি সময় ধরে বসবাসের পরও একটি সাধারণ রাস্তার জন্য সংগ্রাম করে চলেছে, এবং ন্যূনতম যোগাযোগের অভাবে বাসিন্দারা জীবনের ঝুঁকি নিয়ে চলেছেন। এটি কোনও বিচ্ছিন্ন অসঙ্গতি নয়। ৪৫০ কোটি টাকার শবরীমালা উন্নয়ন পরিকল্পনার মধ্যে কেরালা সড়ক নিরাপত্তার জন্য ১৫ কোটি টাকা বরাদ্দ করেছে, যা মনে করিয়ে দেয় যে তীর্থযাত্রীদের যাতায়াতের পথগুলিতেও সতর্ক সরকারি বিনিয়োগ প্রয়োজন। যে কোনও সরকারকে এই প্রশ্নটি করতে হবে যে, শুধু মূলধন আসছে কি না তা নয়, বরং তার সুফল সেই পরিবারটির কাছে পৌঁছচ্ছে কি না, যাদের কাছে এখনও কোনও রাস্তা নেই। সামগ্রিক বিনিয়োগ এবং ক্রমবর্ধমান রপ্তানির পরিসংখ্যান ঠিক এই ধরনের শূন্যস্থানগুলিকে আড়াল করতে পারে, এবং এই আড়াল করার মাশুল সবচেয়ে বেশি চোকাতে হয় তাদের, যাদের সবচেয়ে বেশি অভাব।
हा ताळेबंद ओडिशाच्या अंगुल जिल्ह्यातील कुळपाळ गावाशेजारी ठेवून पाहा, जिथे कनिहा ब्लॉकच्या बुरुकुना ग्रामपंचायतींतर्गत येणारी सुमारे साठ कुटुंबे पाच दशकांहून अधिक काळ वास्तव्य करूनही मूलभूत रस्त्यासाठी संघर्ष करत आहेत आणि साध्या संपर्काअभावी येथील रहिवाशांना आजही आपला जीव धोक्यात घालावा लागत आहे. ही काही एकमेव विसंगती नाही. केरळने ४५० कोटी रुपयांच्या शबरीमला विकास आराखड्यात रस्ते सुरक्षेसाठी १५ कोटी रुपये राखून ठेवले आहेत, जे या गोष्टीची आठवण करून देतात की तीर्थक्षेत्रांच्या मार्गांनाही काळजीपूर्वक सार्वजनिक गुंतवणुकीची आवश्यकता असते. कोणत्याही सरकारने स्वतःला हा प्रश्न विचारला पाहिजे की, केवळ भांडवल येत आहे का, एवढेच नव्हे, तर ज्या कुटुंबाकडे अजूनही रस्ता नाही, त्यांच्यापर्यंत त्याचे फायदे पोहोचत आहेत का. एकूण गुंतवणूक आणि एकत्रित निर्यातीची आकडेवारी नेमक्या अशाच त्रुटी लपवू शकते आणि या लपवाछपवीचा सर्वात मोठा फटका तळागाळातील वंचितांना बसतो.
ఒడిశాలోని అంగుల్ జిల్లా కులపాల్ గ్రామాన్ని ఈ గణాంకాలతో బేరీజు వేసి చూడండి. కణిహా బ్లాక్ పరిధిలోని బురుకున గ్రామ పంచాయతీలో ఉన్న సుమారు అరవై కుటుంబాలు, ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా అక్కడ నివసిస్తున్నప్పటికీ కనీస రహదారి సౌకర్యం కోసం నానా అవస్థలు పడుతున్నారు. ప్రాథమిక రవాణా సదుపాయం లేక అక్కడి ప్రజలు ఇప్పటికీ తమ ప్రాణాలను పణంగా పెడుతూనే ఉన్నారు. ఇది కేవలం ఒకే ఒక చోట ఉన్న వైరుధ్యం కాదు. ₹450 కోట్ల శబరిమల అభివృద్ధి ప్రణాళికలో రహదారి భద్రత కోసం కేరళ ₹15 కోట్లు కేటాయించింది. పుణ్యక్షేత్రాల కారిడార్లకు సైతం పకడ్బందీ ప్రజా పెట్టుబడులు అవసరమని ఇది గుర్తుచేస్తోంది. పెట్టుబడులు వస్తున్నాయా లేదా అన్నది మాత్రమే కాదు, కనీసం రోడ్డు కూడా లేని కుటుంబానికి వాటి ప్రయోజనాలు చేరుతున్నాయా లేదా అని ఏ ప్రభుత్వమైనా ప్రశ్నించుకోవాలి. స్థూల పెట్టుబడులు, మొత్తం ఎగుమతుల గణాంకాలు సరిగ్గా ఇటువంటి లోపాలను కప్పిపుచ్చుతాయి, ఆ కప్పిపుచ్చే ధోరణి అత్యంత పేద వర్గాలపైనే తీవ్రమైన భారం మోపుతుంది.
આ હિસાબ-કિતાબને ઓડિશાના અંગુલ જિલ્લાના કુલપાલ ગામની સામે મૂકી જુઓ, જ્યાં કનિહા બ્લોકમાં બુરુકુના ગ્રામ પંચાયત હેઠળના આશરે સાઈઠ પરિવારો પાંચ દાયકાથી વધુના વસવાટ પછી પણ પાયાના રસ્તાના જોડાણ માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે, અને એક પાયાની સગવડના અભાવે રહીશો પોતાના જીવને જોખમમાં મૂકી રહ્યા છે. આ કોઈ એકમાત્ર વિસંગતતા નથી. કેરળે ₹૪૫૦ કરોડની સબરીમાલા વિકાસ યોજનામાં માર્ગ સલામતી માટે ₹૧૫ કરોડ ફાળવ્યા છે, જે એ વાતની યાદ અપાવે છે કે યાત્રાધામના કોરિડોરને પણ સાવચેતીપૂર્વકના જાહેર રોકાણની જરૂર છે. કોઈપણ સરકારે એ સવાલ માત્ર એ પૂછવાનો નથી કે મૂડી આવી રહી છે કે કેમ, પરંતુ એ પણ પૂછવાનો છે કે શું તેના લાભ એવા ઘર સુધી પહોંચે છે જ્યાં હજુ પણ રસ્તાનો અભાવ છે. કુલ રોકાણ અને નિકાસના એકંદર આંકડાઓ બરાબર આવી જ ખામીઓને છુપાવી શકે છે, અને આ છુપાવવાની સૌથી માઠી અસર એવા લોકો પર પડે છે જેમની પાસે પહેલેથી જ સૌથી ઓછું છે.
Steel-manning both sidesदोनों पक्षों की मजबूत दलीलेंউভয় পক্ষের সবল যুক্তিदोन्ही बाजू समजून घेतानाరెండు వాదనల్లోని బలంબંને દલીલોની સબળતા
The optimistic case is honest: manufacturing needs scale before it yields durable employment, exports and technological depth, and investment compounds. Food-processing clusters like the Andhra Pradesh MoU with the UAE, where Dubai-based Floor Masters International plans a ₹100-crore processing unit in Chittoor and to use Andhra Pradesh as an export base for 25 countries, can seed rural demand and jobs. Female enrolment in higher education climbing to 2.23 crore, cited alongside NEP 2020 initiatives to improve access and boost women's participation in STEM, widens the base of opportunity. The sceptical case is equally serious: incentives and marquee deals may cluster where infrastructure already exists, and a headline jobs count is not the same as a job in Angul. Both propositions can be true at once; the task is to close the distance between them.
आशावादी पक्ष ईमानदार है: विनिर्माण को स्थायी रोजगार, निर्यात और तकनीकी गहराई प्रदान करने से पहले पैमाने की आवश्यकता होती है, और निवेश चक्रवर्ती होता है। संयुक्त अरब अमीरात के साथ आंध्र प्रदेश के समझौता ज्ञापन जैसे खाद्य-प्रसंस्करण क्लस्टर, जहां दुबई स्थित फ्लोर मास्टर्स इंटरनेशनल चित्तूर में ₹100 करोड़ की प्रसंस्करण इकाई की योजना बना रहा है और आंध्र प्रदेश को 25 देशों के लिए निर्यात आधार के रूप में उपयोग करना चाहता है, ग्रामीण मांग और नौकरियों के बीज बो सकते हैं। उच्च शिक्षा में महिलाओं का नामांकन बढ़कर 2.23 करोड़ होना, जिसका उल्लेख पहुंच में सुधार और एसटीईएम में महिलाओं की भागीदारी को बढ़ावा देने के लिए एनईपी 2020 की पहलों के साथ किया गया है, अवसर के आधार को विस्तृत करता है। संशयवादी पक्ष भी उतना ही गंभीर है: प्रोत्साहन और बड़े सौदे वहां केंद्रित हो सकते हैं जहां बुनियादी ढांचा पहले से मौजूद है, और सुर्खियों में दिखने वाले रोजगार के आंकड़े अंगुल में मिलने वाली नौकरी के समान नहीं हैं। दोनों प्रस्ताव एक साथ सत्य हो सकते हैं; असली काम उनके बीच की दूरी को पाटना है।
আশাবাদীদের যুক্তিটি অকপট: দীর্ঘস্থায়ী কর্মসংস্থান, রপ্তানি এবং প্রযুক্তিগত উৎকর্ষতা নিয়ে আসার আগে উৎপাদন ক্ষেত্রে বিশাল মাপের প্রসার প্রয়োজন, এবং বিনিয়োগ বহুগুণে বৃদ্ধি পায়। সংযুক্ত আরব আমিরশাহির সঙ্গে অন্ধ্রপ্রদেশের মউ-এর মতো ফুড-প্রসেসিং ক্লাস্টারগুলি গ্রামীণ চাহিদা ও কর্মসংস্থানের বীজ বপন করতে পারে, যেখানে দুবাই-ভিত্তিক ফ্লোর মাস্টার্স ইন্টারন্যাশনাল চিত্তুরে একটি ১০০ কোটি টাকার প্রসেসিং ইউনিট স্থাপনের এবং অন্ধ্রপ্রদেশকে ২৫টি দেশের রপ্তানি ঘাঁটি হিসেবে ব্যবহার করার পরিকল্পনা করেছে। উচ্চশিক্ষায় মহিলাদের নাম নথিভুক্তিকরণ বেড়ে ২.২৩ কোটিতে উন্নীত হওয়া এবং তার পাশাপাশি এসটিইএম-এ মহিলাদের অংশগ্রহণ ও সুযোগ বাড়াতে জাতীয় শিক্ষানীতি ২০২০-র উদ্যোগগুলির উল্লেখ সুযোগের ভিত্তি প্রসারিত করে। সংশয়বাদীদের যুক্তিটিও সমানভাবে গুরুতর: যেখানে ইতিমধ্যেই পরিকাঠামো রয়েছে, সেখানেই হয়তো বিভিন্ন প্রণোদনা এবং বড় মাপের চুক্তিগুলি কেন্দ্রীভূত হতে পারে, আর খবরের শিরোনামে থাকা কর্মসংস্থানের পরিসংখ্যান অনুগুলের একটি চাকরির সমান নয়। উভয় প্রস্তাবই একসঙ্গে সত্য হতে পারে; আসল কাজ হল এই দুটির মধ্যে ব্যবধান দূর করা।
आशावादी बाजू प्रामाणिक आहे: उत्पादन क्षेत्राला शाश्वत रोजगार, निर्यात आणि तांत्रिक सखोलता निर्माण करण्यापूर्वी मोठ्या प्रमाणावर विस्तारण्याची गरज असते आणि गुंतवणुकीत वाढ होत जाते. आंध्र प्रदेशचा संयुक्त अरब अमिरातीसोबतचा अन्नप्रक्रिया समूहांबाबतचा सामंजस्य करार, ज्यामध्ये दुबईस्थित फ्लोअर मास्टर्स इंटरनॅशनल चित्तूरमध्ये १०० कोटी रुपयांचा प्रक्रिया प्रकल्प उभारण्याची आणि २५ देशांसाठी निर्यातीचा तळ म्हणून आंध्र प्रदेशचा वापर करण्याची योजना आखत आहे, अशा प्रकल्पांमुळे ग्रामीण मागणी आणि रोजगाराला चालना मिळू शकते. उच्च शिक्षणातील महिलांची पटसंख्या २.२३ कोटींवर पोहोचली आहे, ज्याचा उल्लेख एनईपी २०२० च्या शिक्षणाची सुलभता वाढवण्याच्या आणि स्टेममधील महिलांचा सहभाग वाढवण्याच्या उपक्रमांसोबत केला जातो, ज्यामुळे संधींचा पाया अधिक विस्तारतो. दुसरीकडे, संशयवादी बाजूही तितकीच गंभीर आहे: जिथे पायाभूत सुविधा आधीपासूनच अस्तित्वात आहेत, तिथेच प्रोत्साहन आणि मोठे करार केंद्रित होऊ शकतात आणि ठळकपणे दिसणारा रोजगारांचा आकडा म्हणजे अंगुलमध्ये मिळालेला रोजगार नव्हे. या दोन्ही बाजू एकाच वेळी खऱ्या असू शकतात; आव्हान आहे ते त्यांच्यातील अंतर कमी करण्याचे.
ఆశావాద కోణం నిష్కపటమైనదే: స్థిరమైన ఉపాధి, ఎగుమతులు, సాంకేతిక లోతును అందించాలంటే తయారీ రంగానికి భారీ స్థాయి అవసరం, దానికి తోడు పెట్టుబడులు ద్విగుణీకృతమవుతాయి. ఏపీ, యూఏఈల మధ్య కుదిరిన ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ క్లస్టర్ల ఒప్పందం వంటివి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిమాండ్ను, ఉపాధిని సృష్టించగలవు. దుబాయ్కి చెందిన ఫ్లోర్ మాస్టర్స్ ఇంటర్నేషనల్ సంస్థ చిత్తూరులో ₹100 కోట్లతో ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ను ఏర్పాటు చేసి, ఆంధ్రప్రదేశ్ను 25 దేశాలకు ఎగుమతి కేంద్రంగా మార్చాలని యోచిస్తోంది. ఉన్నత విద్యలో మహిళల నమోదు 2.23 కోట్లకు పెరగడం, అందుబాటును మెరుగుపరచడానికి మరియు స్టెమ్ (STEM) విభాగంలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడానికి తీసుకున్న ఎన్ఈపీ 2020 చొరవలు అవకాశాల పరిధిని విస్తృతం చేస్తున్నాయి. ఇక సందేహాస్పద వాదన కూడా అంతే తీవ్రమైనది: ప్రోత్సాహకాలు, భారీ ఒప్పందాలు కేవలం అప్పటికే మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్న ప్రాంతాలకే పరిమితం కావచ్చు, స్థూల ఉద్యోగాల సంఖ్య అంగుల్లో సృష్టించబడే ఒక ఉద్యోగంతో ఏమాత్రం సమానం కాదు. ఈ రెండు వాదనలూ ఏకకాలంలో సత్యం కావచ్చు; ఆ రెండింటి మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని పూడ్చడమే ఇప్పుడు మన ముందున్న కర్తవ్యం.
આશાવાદી દલીલ પ્રામાણિક છે: ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ટકાઉ રોજગારી, નિકાસ અને તકનીકી ઊંડાણ પ્રાપ્ત કરતા પહેલાં વ્યાપક સ્તરની જરૂર પડે છે, અને રોકાણનું મૂલ્ય સમય જતાં વધે છે. યુએઈ સાથે આંધ્ર પ્રદેશના એમઓયુ જેવા ફૂડ-પ્રોસેસિંગ ક્લસ્ટર, જ્યાં દુબઈ સ્થિત ફ્લોર માસ્ટર્સ ઈન્ટરનેશનલ ચિત્તૂરમાં ₹૧૦૦ કરોડના પ્રોસેસિંગ યુનિટની યોજના ધરાવે છે અને ૨૫ દેશો માટે આંધ્ર પ્રદેશનો નિકાસના આધાર તરીકે ઉપયોગ કરવા માંગે છે, તે ગ્રામીણ માંગ અને રોજગારીના બીજ રોપી શકે છે. ઉચ્ચ શિક્ષણમાં મહિલાઓનું નામાંકન વધીને ૨.૨૩ કરોડ સુધી પહોંચવું, જેનો ઉલ્લેખ નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ ૨૦૨૦ ની પહોંચ સુધારવા અને સ્ટેમ ક્ષેત્રે મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવાની પહેલ સાથે કરવામાં આવ્યો છે, તે તકોના ફલકને વિસ્તૃત કરે છે. શંકાવાદીઓનો પક્ષ પણ એટલો જ ગંભીર છે: પ્રોત્સાહનો અને મોટા સોદાઓ ત્યાં જ કેન્દ્રિત થઈ શકે છે જ્યાં માળખાગત સુવિધાઓ પહેલેથી જ અસ્તિત્વમાં છે, અને અખબારોની હેડલાઇન્સમાં ચમકતો રોજગારીનો આંકડો એ અંગુલમાં મળતી રોજગારી સમાન નથી. બંને દલીલો એકસાથે સાચી હોઈ શકે છે; મુખ્ય કાર્ય આ બંને વચ્ચેના અંતરને ઘટાડવાનું છે.
Trust is infrastructureभरोसा ही बुनियादी ढांचा हैআস্থাই পরিকাঠামোविश्वास हीच पायाभूत सुविधाవిశ్వాసమే మౌలిక సదుపాయంવિશ્વાસ એ જ માળખાગત સુવિધા છે
Trust is the hidden variable, because no investment story is healthy if finance is leaky. The government has reported bank frauds totalling ₹1.42 lakh crore over five financial years, with ₹6,389 crore recovered and 7,173 FIRs filed. That recovery figure — under five paise in the rupee — is a real tax on development, since public confidence is weakened when losses are large and recovery is modest. This is no argument against lending or enterprise; it is an argument for sharper supervision, faster prosecution and transparent disclosure. Roads and industrial corridors are visible infrastructure. Credible banking discipline is invisible infrastructure, but without it the rest rests on sand.
भरोसा वह छिपा हुआ चर है, क्योंकि यदि वित्त में रिसाव है तो निवेश की कोई भी कहानी स्वस्थ नहीं हो सकती। सरकार ने पांच वित्तीय वर्षों में ₹1.42 लाख करोड़ की बैंक धोखाधड़ी की सूचना दी है, जिसमें ₹6,389 करोड़ की वसूली हुई है और 7,173 एफआईआर दर्ज की गई हैं। वसूली का यह आंकड़ा - एक रुपये में पांच पैसे से भी कम - विकास पर एक वास्तविक कर है, क्योंकि जब नुकसान बड़ा होता है और वसूली मामूली होती है तो जनता का विश्वास कमजोर होता है। यह ऋण देने या उद्यम के खिलाफ कोई तर्क नहीं है; यह सख्त पर्यवेक्षण, तेज अभियोजन और पारदर्शी प्रकटीकरण के पक्ष में एक तर्क है। सड़कें और औद्योगिक गलियारे दृश्यमान बुनियादी ढांचे हैं। विश्वसनीय बैंकिंग अनुशासन अदृश्य बुनियादी ढांचा है, लेकिन इसके बिना बाकी सब रेत पर टिका है।
আস্থা হল এক গুপ্ত শর্ত, কারণ অর্থনীতিতে ছিদ্র থাকলে কোনও বিনিয়োগের গল্পই সুস্থ হতে পারে না। সরকার জানিয়েছে যে গত পাঁচটি অর্থবর্ষে মোট ১.৪২ লক্ষ কোটি টাকার ব্যাঙ্ক জালিয়াতি হয়েছে, যার মধ্যে ৬,৩৮৯ কোটি টাকা উদ্ধার করা হয়েছে এবং ৭,১৭৩টি এফআইআর দায়ের করা হয়েছে। উদ্ধারের এই পরিসংখ্যান— টাকায় পাঁচ পয়সারও কম — উন্নয়নের উপর এক বাস্তব কর, কারণ ক্ষতি যখন বিশাল আর উদ্ধার সামান্য হয়, তখন জনগণের আস্থা দুর্বল হয়ে পড়ে। এটি ঋণদান বা উদ্যোগের বিরুদ্ধে কোনও যুক্তি নয়; এটি আরও তীক্ষ্ণ নজরদারি, দ্রুত বিচার এবং স্বচ্ছ তথ্য প্রকাশের পক্ষে একটি যুক্তি। রাস্তা এবং শিল্প করিডোর হল দৃশ্যমান পরিকাঠামো। নির্ভরযোগ্য ব্যাঙ্কিং শৃঙ্খলা হল অদৃশ্য পরিকাঠামো, কিন্তু এটি ছাড়া বাকি সবকিছুই বালির ওপর দাঁড়িয়ে থাকে।
विश्वास हा एक अदृश्य घटक आहे, कारण जर अर्थव्यवस्थेला गळती लागली असेल, तर गुंतवणुकीची कोणतीही कहाणी सुदृढ राहू शकत नाही. सरकारने गेल्या पाच आर्थिक वर्षांत एकूण १.४२ लाख कोटी रुपयांच्या बँक फसवणुकीची नोंद केली असून, त्यापैकी ६,३८९ कोटी रुपये वसूल करण्यात आले आहेत आणि ७,१७३ एफआयआर दाखल करण्यात आले आहेत. वसुलीचा हा आकडा — जो एका रुपयामागे पाच पैशांपेक्षाही कमी आहे — हा विकासावर पडलेला खरा कर आहे, कारण जेव्हा नुकसान मोठे असते आणि वसुली तुटपुंजी असते, तेव्हा जनतेचा विश्वास डळमळीत होतो. हा कर्जवाटप किंवा उद्योजकतेच्या विरोधातील युक्तिवाद नाही; तर तो अधिक कठोर देखरेख, जलद खटले आणि पारदर्शक प्रकटीकरणासाठी केलेला युक्तिवाद आहे. रस्ते आणि औद्योगिक पट्टे या दृश्यमान पायाभूत सुविधा आहेत. बँकिंग क्षेत्रातील विश्वासार्ह शिस्त ही अदृश्य पायाभूत सुविधा आहे, परंतु त्याशिवाय बाकी सर्व काही वाळूवर उभारलेल्या इमारतीसारखे आहे.
ఇందులో అంతర్లీనంగా ఉన్న అంశం విశ్వాసం. ఎందుకంటే ఆర్థిక వ్యవస్థలో లీకేజీలు ఉంటే ఏ పెట్టుబడుల కథా ఆరోగ్యకరమైనది కాదు. గత ఐదు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో మొత్తం ₹1.42 లక్షల కోట్ల మేర బ్యాంకు మోసాలు జరిగినట్లు ప్రభుత్వం నివేదించింది. ఇందులో ₹6,389 కోట్లు మాత్రమే వసూలు కాగా, 7,173 ఎఫ్ఐఆర్లు నమోదయ్యాయి. ఈ రికవరీ గణాంకం — రూపాయికి ఐదు పైసల కంటే తక్కువగా ఉండటం — వాస్తవానికి అభివృద్ధిపై వేస్తున్న పన్ను లాంటిదే, ఎందుకంటే నష్టాలు భారీగా ఉండి రికవరీ నామమాత్రంగా ఉన్నప్పుడు ప్రజల విశ్వాసం సన్నగిల్లుతుంది. ఇది రుణాలు ఇవ్వడానికి లేదా పరిశ్రమల స్థాపనకు వ్యతిరేకమైన వాదన కాదు; పదునైన పర్యవేక్షణ, వేగవంతమైన ప్రాసిక్యూషన్, పారదర్శకమైన వెల్లడికి మద్దతుగా వినిపిస్తున్న వాదన. రహదారులు, పారిశ్రామిక కారిడార్లు కంటికి కనిపించే మౌలిక సదుపాయాలు. విశ్వసనీయమైన బ్యాంకింగ్ క్రమశిక్షణ అనేది కంటికి కనిపించని మౌలిక సదుపాయం, అది లేకపోతే మిగతాదంతా ఇసుక పునాదిపై నిర్మించిన భవనం లాంటిదే.
વિશ્વાસ એ એક અદ્રશ્ય પરિબળ છે, કારણ કે જો નાણાકીય વ્યવસ્થામાં છીંડા હોય તો રોકાણની કોઈપણ ગાથા તંદુરસ્ત રહી શકે નહીં. સરકારે પાંચ નાણાકીય વર્ષોમાં કુલ ₹૧.૪૨ લાખ કરોડની બેંક છેતરપિંડી નોંધાવી છે, જેમાં ₹૬,૩૮૯ કરોડની વસૂલાત કરવામાં આવી છે અને ૭,૧૭૩ એફઆઈઆર દાખલ કરવામાં આવી છે. તે વસૂલાતનો આંકડો — રૂપિયા દીઠ પાંચ પૈસાથી પણ ઓછો — વિકાસ પર લાગતો એક વાસ્તવિક કર છે, કારણ કે જ્યારે નુકસાન મોટું હોય અને વસૂલાત નજીવી હોય ત્યારે લોકોનો વિશ્વાસ નબળો પડે છે. આ ધિરાણ અથવા સાહસિકતા વિરુદ્ધની કોઈ દલીલ નથી; તે વધુ કડક દેખરેખ, ઝડપી કાનૂની કાર્યવાહી અને પારદર્શક ખુલાસાઓ માટેની દલીલ છે. રસ્તાઓ અને ઔદ્યોગિક કોરિડોર એ દૃશ્યમાન માળખાગત સુવિધાઓ છે. વિશ્વસનીય બેંકિંગ શિસ્ત એ અદ્રશ્ય માળખાગત સુવિધા છે, પરંતુ તેના વિના બાકીનું બધું જ રેતીના પાયા પર ઊભેલું છે.
The way forwardआगे की राहআগামী দিনের রূপরেখাपुढील दिशाముందున్న మార్గంઆગળનો માર્ગ
The correction is not to slow investment but to route its dividend deliberately downward. Every large incentive and development package — the PLI schemes, food clusters and state infrastructure plans — should carry a published last-mile obligation: scheme-wise disclosure of investment realised, jobs generated, regional spread and public cost where applicable. State infrastructure plans must ring-fence last-mile roads and safety audits, especially in villages and pilgrimage corridors where failure carries daily human risk. Recovery in reported fraud cases must be pursued and tracked publicly from FIR to recovery, with the same seriousness as fresh fund-raising. The test of success should be recast: not headline crores alone, but whether the household in Kulapal finally has a road. Growth that reaches the last village is the only growth worth reporting.
सुधार का अर्थ निवेश को धीमा करना नहीं है, बल्कि इसके लाभांश को जानबूझकर निचले स्तर तक पहुंचाना है। प्रत्येक बड़े प्रोत्साहन और विकास पैकेज - पीएलआई योजनाओं, खाद्य क्लस्टर और राज्य बुनियादी ढांचा योजनाओं - में एक प्रकाशित अंतिम मील दायित्व होना चाहिए: प्राप्त निवेश, सृजित रोजगार, क्षेत्रीय फैलाव और जहां लागू हो वहां सार्वजनिक लागत का योजनावार प्रकटीकरण। राज्य की बुनियादी ढांचा योजनाओं को अंतिम मील की सड़कों और सुरक्षा ऑडिट को सुरक्षित करना चाहिए, विशेषकर उन गांवों और तीर्थयात्रा गलियारों में जहां विफलता से दैनिक मानवीय जोखिम होता है। धोखाधड़ी के दर्ज मामलों में वसूली को नए फंड जुटाने जैसी ही गंभीरता के साथ एफआईआर से लेकर वसूली तक सार्वजनिक रूप से आगे बढ़ाया और ट्रैक किया जाना चाहिए। सफलता की कसौटी को फिर से तय किया जाना चाहिए: केवल सुर्खियों में छाए करोड़ रुपये नहीं, बल्कि क्या कुलापाल के उस परिवार को आखिरकार सड़क मिल गई है। वह विकास जो अंतिम गांव तक पहुंचता है, केवल वही विकास रिपोर्ट करने योग्य है।
এর সংশোধন বিনিয়োগ মন্থর করা নয়, বরং সুচিন্তিতভাবে এর সুফলকে নীচের দিকে প্রবাহিত করা। প্রতিটি বৃহৎ প্রণোদনা এবং উন্নয়ন প্যাকেজ — পিএলআই প্রকল্প, ফুড ক্লাস্টার এবং রাজ্যের পরিকাঠামো পরিকল্পনা — সবকটির ক্ষেত্রেই একটি প্রকাশিত 'লাস্ট-মাইল' বা প্রান্তিক দায়বদ্ধতা থাকা উচিত: প্রকল্পভিত্তিক অর্জিত বিনিয়োগ, সৃষ্ট কর্মসংস্থান, আঞ্চলিক বিস্তার এবং যেখানে প্রযোজ্য সেখানে সরকারি খরচের হিসাব প্রকাশ করা। বিশেষ করে গ্রাম এবং তীর্থযাত্রীদের পথগুলিতে যেখানে পরিকাঠামোর অভাবে প্রতিদিন মানুষের জীবনের ঝুঁকি থাকে, সেখানে রাজ্যের পরিকাঠামো পরিকল্পনাগুলিকে অবশ্যই প্রান্তিক রাস্তা এবং নিরাপত্তা নিরীক্ষাকে সুরক্ষিত করতে হবে। জালিয়াতির ঘটনাগুলিতে উদ্ধারপ্রক্রিয়াকে নতুন তহবিল সংগ্রহের মতোই সমান গুরুত্ব সহকারে এফআইআর থেকে শুরু করে উদ্ধার পর্যন্ত প্রকাশ্যে অনুসরণ ও নজরদারি করতে হবে। সাফল্যের মাপকাঠি নতুন করে সাজানো উচিত: শুধুমাত্র শিরোনামে থাকা কোটি কোটি টাকা নয়, কুলাপালের সেই পরিবারটি শেষ পর্যন্ত রাস্তা পেল কি না, সেটাই আসল। যে প্রবৃদ্ধি প্রান্তিক গ্রাম পর্যন্ত পৌঁছায়, একমাত্র সেই প্রবৃদ্ধির কথাই উল্লেখ করার যোগ্য।
यावरील उपाय गुंतवणुकीचा वेग कमी करणे हा नसून, तिचा लाभांश जाणीवपूर्वक तळागाळापर्यंत पोहोचवणे हा आहे. प्रत्येक मोठे प्रोत्साहन आणि विकास पॅकेज — मग त्या पीएलआय योजना असोत, अन्नप्रक्रिया उद्योग असोत वा राज्यांचे पायाभूत सुविधांचे आराखडे — या सर्वांसोबत तळागाळातील लोकांप्रति बांधिलकी असली पाहिजे: योजनेनुसार प्रत्यक्षात आलेली गुंतवणूक, निर्माण झालेले रोजगार, प्रादेशिक विस्तार आणि जिथे लागू असेल तिथे सार्वजनिक खर्चाचे प्रकटीकरण होणे आवश्यक आहे. राज्यांच्या पायाभूत सुविधा आराखड्यांमध्ये शेवटच्या टप्प्यावरील रस्ते आणि सुरक्षा लेखापरीक्षणासाठी विशेष तरतूद असली पाहिजे, विशेषतः गावे आणि तीर्थक्षेत्रांच्या मार्गांवर, जिथे अपयश आल्यास मानवी जीवाला दररोज धोका निर्माण होतो. नोंदवलेल्या फसवणुकीच्या प्रकरणांमधील वसुलीचा पाठपुरावा एफआयआरपासून वसुलीपर्यंत सार्वजनिकरीत्या ट्रॅक केला गेला पाहिजे आणि तो नवीन निधी उभारणीइतक्याच गांभीर्याने घेतला गेला पाहिजे. यशाच्या मोजमापाची व्याख्या बदलली पाहिजे: केवळ कोटींचे ठळक आकडे नव्हे, तर कुळपाळमधील कुटुंबाला अखेर रस्ता मिळाला की नाही, हे पाहिले पाहिजे. शेवटच्या गावापर्यंत पोहोचणारा विकास हाच खऱ्या अर्थाने नोंद घेण्याजोगा विकास असतो.
సవరణ అంటే పెట్టుబడుల వేగాన్ని తగ్గించడం కాదు, వాటి ఫలాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా అట్టడుగు స్థాయికి మళ్లించడం. ప్రతి భారీ ప్రోత్సాహకం, అభివృద్ధి ప్యాకేజీ — పీఎల్ఐ పథకాలు, ఫుడ్ క్లస్టర్లు, రాష్ట్ర మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళికలు — క్షేత్రస్థాయికి చేర్చాల్సిన విధివిధానాలను విధిగా బహిరంగంగా ప్రకటించాలి: వాస్తవంగా వచ్చిన పెట్టుబడి, సృష్టించిన ఉద్యోగాలు, ప్రాంతీయ విస్తరణ, వర్తించే చోట ప్రజా వ్యయం తదితర వివరాలను పథకాల వారీగా వెల్లడించాలి. రాష్ట్ర మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళికలు మారుమూల రహదారులు, భద్రతా ఆడిట్లను పకడ్బందీగా అమలు చేయాలి, ముఖ్యంగా గ్రామాల్లో, పుణ్యక్షేత్రాల కారిడార్లలో వైఫల్యం ఏర్పడితే ప్రజల ప్రాణాలకు నిత్యం ముప్పు వాటిల్లుతుంది. మోసాల కేసుల్లో కూడా, కొత్త నిధుల సమీకరణలో చూపే అంతే తీవ్రతతో, ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు నుంచి రికవరీ వరకు పబ్లిక్గా ట్రాక్ చేస్తూ వసూలు చేయాలి. విజయాన్ని కొలిచే గీటురాయి మారాలి: ముఖ్యాంశాల్లో కనిపించే వేల కోట్లు మాత్రమే కాదు, కులపాల్లోని ఆ కుటుంబానికి కనీసం ఇప్పుడు రోడ్డు వచ్చిందా లేదా అనేది ముఖ్యం. ఆఖరి గ్రామానికి చేరుకునే అభివృద్ధే, నమోదు చేయడానికి, నివేదించడానికి అర్హమైన అసలైన అభివృద్ధి.
આમાં સુધારો રોકાણને ધીમું કરવાનો નથી પરંતુ તેના લાભને ઇરાદાપૂર્વક નીચલા સ્તર તરફ વાળવાનો છે. દરેક મોટા પ્રોત્સાહન અને વિકાસ પેકેજ — પીએલઆઈ યોજનાઓ, ફૂડ ક્લસ્ટર્સ અને રાજ્યની માળખાગત સુવિધાઓની યોજનાઓ — સાથે છેવાડા સુધી પહોંચાડવાની જવાબદારી જાહેર થવી જોઈએ: પ્રાપ્ત થયેલ રોકાણ, ઊભી થયેલી રોજગારી, પ્રાદેશિક વ્યાપ અને જ્યાં લાગુ પડતો હોય ત્યાં જાહેર ખર્ચનો યોજનાવાર ખુલાસો. રાજ્યની માળખાગત સુવિધાઓની યોજનાઓએ છેવાડાના માર્ગો અને સલામતી ઓડિટને સુરક્ષિત રાખવા જ જોઈએ, ખાસ કરીને એવા ગામડાઓ અને યાત્રાધામના કોરિડોરમાં જ્યાં નિષ્ફળતા રોજબરોજના માનવ જીવન માટે જોખમરૂપ બને છે. છેતરપિંડીના નોંધાયેલા કેસોમાં એફઆઈઆરથી લઈને વસૂલાત સુધીની કામગીરી પર જાહેરમાં નજર રાખવી જોઈએ, અને તે નવા ભંડોળ એકત્ર કરવા જેટલી જ ગંભીરતાથી થવી જોઈએ. સફળતાની કસોટીને નવેસરથી વ્યાખ્યાયિત કરવી જોઈએ: માત્ર અખબારોમાં ચમકતા કરોડોના આંકડા જ નહીં, પરંતુ એ જોવાનું છે કે કુલપાલના એ ઘરમાં આખરે રસ્તો પહોંચ્યો કે નહીં. છેવાડાના ગામ સુધી પહોંચે તેવો વિકાસ જ નોંધ લેવા યોગ્ય એકમાત્ર વિકાસ છે.
A republic that can attract more than ₹2.40 lakh crore in incentivised investment cannot explain why around sixty families wait more than five decades for road connectivity.एक गणराज्य जो प्रोत्साहन आधारित निवेश में ₹2.40 लाख करोड़ से अधिक आकर्षित कर सकता है, वह यह स्पष्ट नहीं कर सकता कि लगभग साठ परिवार सड़क संपर्क के लिए पांच दशकों से अधिक समय तक प्रतीक्षा क्यों कर रहे हैं।যে প্রজাতন্ত্র ২.৪০ লক্ষ কোটি টাকারও বেশি প্রণোদিত বিনিয়োগ আকর্ষণ করতে পারে, তারা এই কথার কোনও ব্যাখ্যা দিতে পারে না যে কেন প্রায় ষাটটি পরিবারকে রাস্তার জন্য পাঁচ দশকেরও বেশি সময় ধরে অপেক্ষা করতে হয়।जे प्रजासत्ताक २.४० लाख कोटी रुपयांहून अधिक प्रोत्साहनपर गुंतवणूक आकर्षित करू शकते, ते साठ कुटुंबांना रस्त्याच्या संपर्कासाठी पाच दशकांहून अधिक काळ का वाट पाहावी लागते, याचे स्पष्टीकरण देऊ शकत नाही.ప్రోత్సాహకాలతో కూడిన ₹2.40 లక్షల కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులను ఆకర్షించగలిగిన రిపబ్లిక్, సుమారు అరవై కుటుంబాలు ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా రోడ్డు వసతి కోసం ఎందుకు ఎదురుచూడాల్సి వస్తుందో మాత్రం వివరించలేకపోతోంది.જે પ્રજાસત્તાક પ્રોત્સાહિત રોકાણના રૂપમાં ₹૨.૪૦ લાખ કરોડથી વધુ રકમ આકર્ષિત કરી શકે છે, તે એ વાતનો ખુલાસો નથી આપી શકતું કે શા માટે આશરે સાઈઠ પરિવારો રસ્તાના જોડાણ માટે પાંચ દાયકાથી વધુ સમયથી રાહ જોઈ રહ્યા છે.
What this editorial rests on
Drawn from our live multi-newsroom feed — read the reporting at source.
An editorial is the considered opinion of the Pulse Bharat desk, argued from the sourced reporting above and written under our published persona, बेबाक. We name institutions, not parties. If we are wrong, we will say so. How we work →